Chinese kool is een bladgroente die in veel keukens wordt gebruikt, vooral in Azië. Je herkent hem aan zijn langwerpige vorm, lichtgroene bladeren en witte nerven. In tegenstelling tot gewone witte kool is Chinese kool veel zachter van smaak en structuur. Je kunt hem zowel rauw als gekookt gebruiken, en juist die veelzijdigheid maakt hem aantrekkelijk in de keuken. Wie ooit zelf een gerecht met Chinese kool heeft gemaakt, merkt al snel dat het een toegankelijke groente is die weinig nodig heeft om tot zijn recht te komen.
Het is licht verteerbaar, heeft een zachte bite en laat zich goed combineren met andere groenten. Het is een dankbare basis voor roerbakgerechten, maar ook in soep of salade misstaat hij niet. Zeker wanneer je wat minder trek hebt in zware gerechten of gewoon op zoek bent naar iets lichts en fris, is deze groente een fijne keuze. Zelf gebruik ik hem graag in combinatie met sesamolie en een beetje gember, dan komt het karakter ervan pas echt goed naar voren.
Het fijne is dat hij snel te bereiden is. Je hoeft hem niet lang te koken of bakken, vaak is kort garen al voldoende. Daardoor blijft ook de smaak fris en het mondgevoel knapperig. Bovendien is het een groente die je makkelijk kunt bewaren of verwerken in andere vormen. Je kunt hem bijvoorbeeld invriezen of drogen, maar daarover later meer. Wie bezig is met koken zonder pakjes en zakjes, heeft met Chinese kool een uitstekende basisgroente in huis.
In de tuin is het een groeier die het verrassend goed doet, zelfs als je niet veel ervaring hebt. In een pot op het balkon of zelfs op de vensterbank kun je al een aardige oogst halen. Met wat aandacht en regelmaat aan water heb je binnen enkele weken een mooie kool klaar voor gebruik.
Hoe gebruiken?
Chinese kool is op veel manieren te gebruiken in de keuken. Je kunt hem rauw toevoegen aan een frisse salade met bijvoorbeeld wortel, komkommer en sesamzaad. Snij de bladeren dan in dunne repen en meng ze met een lichte dressing van rijstazijn, olie en een drupje sojasaus. Zo maak je snel een Aziatisch geïnspireerde salade die fris en knapperig is.
In warme gerechten komt de groente ook goed tot zijn recht. Denk aan een snelle roerbak met knoflook, gember en wat kip of tofu. Omdat hij snel gaar is, voeg je de kool pas als laatste toe. Even meebakken is genoeg om de smaken te laten mengen zonder dat hij slap wordt. Ook in een simpele noedelsoep of ramen is hij ideaal. Snij hem grof en laat hem kort meekoken, zo behoud je de textuur.
Chinese kool doet het ook goed in ovenschotels. Bijvoorbeeld met gehakt, rijst en tomatensaus als een soort koollasagne. Of als vulling voor loempia’s, samen met taugé, wortel en prei. Hij neemt makkelijk smaken op, dus laat je gerust inspireren door verschillende keukens. In de Indonesische en Chinese keuken is het een klassieker, maar hij past net zo goed in fusiongerechten.
Ten slotte kun je de groente ook fermenteren, zoals in kimchi. Dat vergt wat meer tijd en geduld, maar het resultaat is een pittige, zure groente die wekenlang houdbaar is. Voor wie het aandurft: snij de kool in stukken, voeg zout, knoflook, gember en chili toe en laat het geheel enkele dagen tot weken fermenteren op een koele plek. Een smaakexplosie als resultaat.
Medicinale toepassingen
Het bevat veel water, vezels en vitamine C, wat hem ideaal maakt voor mensen met een gevoelige spijsvertering. De licht verteerbare structuur helpt bij het kalmeren van een onrustige maag en darmen. Zeker rauw gegeten kan hij de spijsvertering ondersteunen en zorgen voor een natuurlijke reiniging van het lichaam.
Daarnaast heeft het een verkoelend effect op het lichaam. In de Chinese geneeskunde wordt hij vaak gebruikt bij mensen met een ‘interne hitte’, zoals bij ontstekingen of koorts. Het sap wordt in sommige tradities zelfs ingezet als mild ontstekingsremmend middel.
Er zijn ook aanwijzingen dat de groente een gunstig effect kan hebben op de bloeddruk. Dit komt onder andere door de kalium die erin zit. Kalium helpt bij het reguleren van de vochtbalans en ondersteunt de werking van hart en nieren. Hoewel het geen medicijn is, kan regelmatige consumptie bijdragen aan een gezond dieet.
Chinese kool bewaren
Om Chinese kool vers te houden, is het belangrijk dat je hem op de juiste manier bewaart. Laat de kool bij voorkeur in zijn geheel en bewaar hem in de groentelade van de koelkast. Zo blijft hij wel een week goed. Wikkel hem eventueel in een schone theedoek of bewaarzak om uitdrogen te voorkomen.
Heb je maar een halve kool nodig, snij dan wat je nodig hebt en dek het snijvlak van de rest goed af met een stukje bakpapier of folie. Zo voorkom je dat het binnenste uitdroogt of verkleurt. Gebruik de rest binnen drie dagen, want eenmaal aangesneden bederft hij sneller.
Wil je hem langer bewaren? Dan kun je de groente ook invriezen of drogen. Dit vraagt wel om enige voorbereiding, want zo behoud je de smaak en textuur zoveel mogelijk. Hieronder lees je hoe je dat precies aanpakt.
Invriezen
Hoe Chinese kool invriezen? Begin met het verwijderen van eventuele beschadigde bladeren. Snij de kool vervolgens in reepjes of blokjes, afhankelijk van hoe je hem later wilt gebruiken. Breng een pan water aan de kook en blancheer de kool kort, ongeveer een minuut. Haal hem eruit en dompel in ijskoud water.
Laat de kool goed uitlekken en dep droog met een schone doek. Verdeel in porties en doe in diepvrieszakken of bakjes. Label met datum en inhoud. Ingevroren is het tot zes maanden houdbaar. Ontdooi bij voorkeur in de koelkast en gebruik hem dan direct in warme gerechten zoals roerbak, soep of stoofpotjes.
Drogen
Hoe Chinese kool drogen? Snij de kool in dunne repen en spreid ze uit op een bakplaat of droogrek. Laat ze in een voedseldroger of oven op lage temperatuur (ongeveer vijftig graden Celsius) langzaam drogen tot ze volledig bros zijn. Dit kan enkele uren duren.
Controleer regelmatig of er nog vocht in zit. De kool moet knapperig aanvoelen. Bewaar in een goed afgesloten pot op een donkere, droge plek. Gedroogde Chinese kool kun je later weken in water of direct toevoegen aan soep of stoofpotten. Zo blijft de smaak behouden en hoef je niets weg te gooien.
Chinese kool kweken
Zelf Chinese kool kweken is eenvoudiger dan veel mensen denken. Je kunt zaaien in de volle grond vanaf april tot en met augustus. Kies een zonnige plek met voedzame, vochtige grond. Maak de grond los en zaai op rijen met twintig tot dertig centimeter tussenruimte. Bedek licht met aarde en geef voorzichtig water.
Na ongeveer een week zie je de eerste kiemplantjes verschijnen. Dun ze uit zodat er genoeg ruimte is voor elke plant om uit te groeien tot een flinke kool. Geef regelmatig water, zeker bij droog weer, want Chinese kool houdt van vochtige grond.
Let op voor slakken en rupsen, die dol zijn op jonge koolplantjes. Dek af met netten of gebruik natuurlijke afweer zoals koffiedik of cacaodoppen. Naarmate de kool groeit, zie je dat de bladeren een stevige kop vormen. Na ongeveer acht tot tien weken kun je oogsten.
Je kunt ook de groente in een pot op het balkon of vensterbank telen. Kies dan voor een flinke pot met goede drainage. Zaai enkele zaden en dun uit tot één sterke plant. Regelmatig water geven is hier extra belangrijk. Met wat geduld heb je binnen twee maanden je eigen oogst.
Alternatieven
Als je geen Chinese kool in huis hebt, zijn er gelukkig genoeg alternatieven. Witte kool is het bekendste, maar ook spitskool komt qua textuur en smaak aardig in de buurt. Deze kun je op dezelfde manier gebruiken in roerbak en soep. Paksoi is een andere Aziatische koolsoort die vergelijkbare eigenschappen heeft en vaak makkelijker verkrijgbaar is.
In salades kun je de groente vervangen door romaine sla of little gem. Deze hebben een knapperige structuur die dicht in de buurt komt. Voor warme bereidingen zoals wokken kun je ook denken aan savooiekool of snijbiet. Die geven iets meer smaak, maar passen goed in Aziatische gerechten.
Wat kruiden betreft kun je bij afwezigheid van Chinese kool extra gember, knoflook en lente-ui gebruiken om een gerecht toch die frisse, licht pittige toon te geven. Die combinatie vult de zachtheid van Chinese kool goed aan. Ook een scheutje rijstazijn of limoen zorgt voor dat typische Aziatische accent.
Andersom is Chinese kool zelf ook een fijn alternatief. Heb je een recept voor paksoi of savooiekool maar geen van beiden in huis, dan kun je Chinese kool met een gerust hart gebruiken. Hij past zich moeiteloos aan en neemt makkelijk smaken op. Daarom is het zo’n fijne groente om altijd in de buurt te hebben.
Wilhelmus Hengstmengel
Auteur en kokWilhelmus Hengstmengel kent de keuken als zijn broekzak. Al meer dan vijftien jaar verdiept hij zich in alles wat met smaak te maken heeft. Niet alleen de grote lijnen, zoals verse groenten, rijpe vruchten of goed stuk vlees, maar juist ook de kleine dingen die vaak over het hoofd worden gezien. Kruiden. Specerijen. Noten en zaden. Die eenvoudige smaakmakers die, als je ze op het juiste moment gebruikt, een bord eten ineens tot leven kunnen wekken. Een handje geroosterde sesamzaadjes, een snufje gerookt paprikapoeder, of wat fijngemalen komijnzaad, dat soort details maken voor hem het verschil.
Wat hem drijft is zijn achtergrond als groenteboer. Daar heeft hij niet alleen geleerd om kwaliteit te herkennen, maar ook hoe je ingrediënten moet behandelen zodat ze niet alleen vandaag goed zijn, maar ook volgende week nog hun kracht behouden. Hij weet precies hoe je kruiden moet drogen zonder dat ze hun geur verliezen, of hoe je noten en zaden bewaart zodat ze knapperig blijven. Voor Wilhelmus is koken geen kwestie van dure spullen of ingewikkelde recepten, maar van aandacht, timing en het juiste gevoel voor smaak. En dat begint bij hoe je met je voorraadkast omgaat.
